Historia Wawrów

Kościół parafialny pw. św. Józefa Rzemieślnika w Wawrowie

„Kto ziemię uprawia, nasyci się chlebem” (Prz 12,11)

Wieś Wawrów po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych z 1319 roku, w związku z przekazaniem przez księcia pomorskiego Wratysława (Warcisława IV) praw patronackich i dochodów ze wsi Lauretinstorpe (Lorenzdorf – Wawrów) rodzinie Horker. Wiadomo, że od drugiej połowy XIV wieku do początku XV wieku grunty wsi były sukcesywnie wykupowane przez władze miasta Landsberga. Przez kolejne stulecia wieś rozwijała się, do 1939 roku zamieszkiwali ją zamożni chłopi.

Źródła od 1319 roku wymieniają także miejscowy kościół. Informacje o kościele z granitowych ciosów i polnych kamieni pochodzą z 1490 roku. Od 1680 roku prowadzone były księgi parafialne. Obecny kościół, wybudowany w XVII stuleciu w stylu neoromańskim, był wielokrotnie przebudowywany. w pierwszej połowie XVIII wieku przy jego północnej elewacji dobudowano przedsionek o konstrukcji ryglowej. Przed rokiem 1833 pożar ogarnął część kościoła. Doszczętnie spaliła się m.in. drewniana wieża przy ścianie zachodniej i w 1833 roku drewnianą wieżę zastąpiła nowa, trójkondygnacyjna o cechach neogotyckich. Kolejne modernizacje w roku 1729 i 1849 zatarły pierwotne neoromańskie cechy świątyni – wówczas zmieniono m.in. więźbę dachową i strop. Rok 1925 przyniósł restaurację wnętrza. Po II wojnie światowej kościół, poświęcony 23 września 1945 roku, przejęła jako filialny gorzowska parafia Podwyższenia Krzyża Świętego. Ogromną radość przyniósł rok 1999, kiedy przy kościele erygowano samodzielny wikariat pw. św. Józefa Rzemieślnika z rektorem ks. Andrzejem Lubańskim. Po erygowaniu w dniu 22 listopada 1999 roku samodzielnej parafii dotychczasowy rektor został proboszczem.

Dzięki zabiegom kolejnych proboszczów, zaangażowaniu i ofiarności wiernych kościół nabierał blasku. Już w 1945 roku zlikwidowano typowe dla świątyń protestanckich empory oraz ołtarz ambonowy. Obecnie głównym elementem na tylnej ścianie prezbiterium jest duży drewniany krucyfiks z umieszczonym poniżej tabernakulum. Po lewej stronie krzyża wisi obraz Matki Bożej, dalej stoi figura św. Józefa – patrona parafii i kościoła oraz obraz Miłosierdzia Bożego. Po prawej stronie prezbiterium umieszczony jest obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy oraz figura Matki Bożej Fatimskiej. Na ścianach bocznych wiszą stacje Drogi Krzyżowej. Ciepły klimat tworzy dominujące w wystroju wnętrza drewno, z którego wykonane są: ołtarz, ławki, balkon nad wejściem, a także strop. Na trawniku przy północnej ścianie znajduje się głaz-pomnik upamiętniający poległych mieszkańców Wawrowa w trakcie I wojny światowej.

Święty Józef Rzemieślnik swą osobą ukazuje szczególną godność i znaczenie pracy. 1 maja jest dniem odpustu, świętem ku czci patrona parafii, który w pokorze trudził się dla Maryi i Jezusa.

Budowa i rozbudowa oraz ważne wydarzenia w dziejach kościoła:

– przełom XIII-XIV wieku – budowa gotyckiej świątyni z kamieni polnych na planie prostokąta

– 1319 pierwsza pisemna wzmianka o kościele

– pierwsza połowa XVIII wieku – przy ścianie północnej dobudowany jest w konstrukcji szachulcowej przedsionek

– 1729 rok – zmieniono wygląd okien zatracając tym samym późnoromański styl. Prawdopodobnie pierwotne okna były podobne do blendy neogotyckiej jaka znajduje się na dobudowanej w 1833 roku wieży

– 1833 rok – przy ścianie zachodniej zostaje dobudowana neogotycka trzykondygnacyjna wieża w miejsce spalonej

– 1849 rok – przebudowa wnętrza i jednocześnie zmiana wystroju, wymieniono też więźbę dachową i stropy

– do II wojny światowej kościół posiada trzy wejścia. Główne przez portal południowy i zachodni oraz przez zakrystię w ścianie północnej

– po II wojnie światowej zlikwidowano empory wzdłuż ścian południowej i północnej pozostawiając tylko przy ścianie zachodniej. Niestety usunięto także XIX wieczny ołtarz ambonowy oraz zamurowano portal południowy

– 1999 rok – przy kościele erygowano samodzielny wikariat pw. św. Józefa Rzemieślnika z rektorem ks. Andrzejem Lubańskim

– 2016 rok – kościół wpisany w nowopowstający szlak gminy Santok „Szlak szachulcowych świątyń i nie tylko …”